Trabzon ÅŸehrinde Yahudi kavmi olmamasının aslı odur ki Sultan I. Selim Han hâkim iken iki kardeÅŸ bu ÅŸehir içinde kaybolur. Vilâyetin bütün yöneticileri halkı ellerinden gelen gayreti gösterirler ancak bulmakta baÅŸarılı olamayıp vazgeçerler.

Sonunda günler geçer, bir gün pazarda bir parlak kırmızı ve bir yaldızlı sarı sahtiyan (boyanmış, cilâlanmış deri) satılır. Ne hoÅŸ sahtiyan olur diye elden ele gezerken bir ârif-i billah derviÅŸin eline geçer.

Sahtiyana bakarken görse ki sahtiyanın üzerine bir çeÅŸit ÅŸifreli tuhaf bir yazı yazılmış, ama yazı olduÄŸu belli deÄŸil, eÄŸer dikkatlice bakılırsa yazı olduÄŸu ancak anlaşılır.

Sözün kısası bu derviÅŸ bu sahtiyanları alıp iyice dikkat ederek bakınca zar zor okur:

‘’Ey bizim ahalimize vâkıf olmak isteyen, 20 senedir debbaÄŸ (deri iÅŸleyicisi) Yahudiler elinde zirizeminlerde (yer altında) mahpus olduk. Allah rızası ve Resûlullah ÅŸefaati için bizi kurtarıp tâ ki acaiplikler göresiz’’ diye sahtiyanlar üzere yazılmış.

Hemen gayretli derviÅŸ eteÄŸini toplayıp doÄŸru Åžehzâde Selim huzuruna varır, anılan yazıyı okuyunca bütün asker pür-silâh olup DebbaÄŸhane Kapısı’ndan dışarı çıkıp bütün debbaÄŸ Yahudi iÅŸyerlerini basıp yazılan maÄŸarada adı geçen kardeÅŸleri bulurlar.

Görseler ki iki güneÅŸ parçası mazlûmların arkalarındaki derilerini yüzüp birbirine arka arka yapıştırıp debbaÄŸlık iÅŸlerler. Biri iÅŸbaşında ayak üzerinde olduÄŸunda öbürü arkasında yüklü arkası ile durur. Altındaki kardeÅŸinin iÅŸi bitince arkasındaki iÅŸler. Böyle can yakıcı derin acılar içinde bunları bulurlar. Nice yüz Mehmed isimli masumları da katl edip nicelerini de ayakları baÄŸlı gönülleri hasta sefil köle gibi hizmet ettirirler.

Bu içler acısı hali Trabzon halkı görüp kalabalıklar toplanarak kale kapılarını kapayıp bütün bu iÅŸi yapan Yahudileri öldürüp ÅŸehri temizlediler.

O zamandan beri ellerinde fermanları olup Yahudileri gördükleri yerde kovdular. Bundan dolayı Trabzon’da Yahudi yoktur.

Bazı Yahudi’ye ‘’Tarabuzun’a varsana’’ dediklerinde,
‘’Başına gelsin’’ derler.

Trabzon halkı Yahudileri asla sevmezler. Zira gayet mü’min, muvahhid ve ehl-i sünnet ve’l-cemaat, yumuÅŸak huylu ve olgun insanlardır. Hak hepsinden razı ola.

Kaynak:http://www.haydikaradenize.com